• Close window

Stowa

Natuurlijke systemen: helofytenfilter

Het zuiveren van afvalwater in een RWZI kost relatief gezien veel energie (voor transport en beluchting) en er zijn chemicaliën nodig om het zuiveringsproces goed te sturen. Veel mensen geven er de voorkeur aan het afvalwater met meer natuurlijke systemen te zuiveren.

Een robuuste en eenvoudige manier om afvalwater op natuurlijke wijze te zuiveren, is het gebruik van een helofytenfilter. Een helofytenfilter kan normaal huishoudelijk afvalwater goed verwerken; aanpassingen in de woningen zijn niet nodig. Het filter zal moeten worden voorzien van een vetvang en een voorbezinktank, waarin vaste delen worden afgevangen. Een helofytenfilter vraagt wel enige ruimte: gemiddeld zal dat voor een wijk 2 – 3 m2 per i.e. zijn. Dit betekent dat een woonwijk van 250 woningen een helofytenfilter nodig heeft van circa 2000 m2.  In de wijk of langs de randen zijn vaak wel groenstroken aanwezig die als helofytenfilter kunnen worden ingericht. Het gezuiverde water kan in de bodem of op het oppervlaktewater worden geloosd. Vet en slib moeten periodiek worden verwijderd en het helofytenfilter vergt jaarlijks beheer (maaien).

 Helofytenfilters verwijderen, afhankelijk van de uitvoering en het beheer, veel stoffen uit het afvalwater, waaronder nutriënten, ziekteverwekkers en microverontreinigingen. Toch is de kwaliteit van het gezuiverde water niet altijd voldoende voor een directe lozing op het oppervlaktewater. Overleg met de waterkwaliteitsbeheerder is gewenst. Soms kan met een nazuivering alsnog de gewenste kwaliteit worden bereikt.

Door de schaal zijn de kosten per woning relatief gering. Een helofytenfilter vervult in het stedelijk gebied tal van andere (waardevolle) functies. Het heeft een natuurlijke uitstraling en kan een natuur- of een recreatieve functie hebben. Daarnaast draagt het bij aan het verbeteren van het stedelijk klimaat, onder andere door verlaging van de temperatuur op warme dagen.

Effectentoetsing t.o.v. conventioneel systeem

Totale jaarlijkse kosten
+1
Volksgezondheid
0
Energie
+1
Nutrienten/ grondstoffen hergebruik
0
Gebruiksgemak bewoner
0
Milieubelasting
0
Lees hier meer over effectentoetsing.

helofytenfilter Drielanden // 20141113_115433.jpg (125 K)

Foto: Helofytenfilter Drielanden (Groningen) | Bron: Bjartur Swart (STOWA)

Ervaringen   

Uitbreiding/ aanpassing

  • Het helofytenfilter moet jaarlijks worden gemaaid. Het maaisel bevat een deel van de nutriënten uit het afvalwater en kan worden gecomposteerd en als bodemverbeteraar in de omliggende tuinen worden gebruikt. Daarmee wordt de kringloop voor een deel gesloten.
  • Grotere helofytenfilters kunnen bij een landbouwer in beheer en onderhoud worden gegeven. Deze kan het maaisel composteren, of als strooisel in de stal toepassen
  • Door het helofytenfilter te beluchten, werkt het veel beter. Daardoor kan het kleiner worden uitgevoerd, maar verbruikt het wel meer energie.
  • Het hele systeem werkt beter als het grijze water uit douche, keuken en wasmachine apart wordt ingezameld en direct via een vetvang op het helofytenfilter wordt geloosd. De verblijftijd van het zwarte water in de voorbezinktank is dan langer.
  • In de voorbezinktank hoopt zich slib op. Door dit regelmatig af te voeren naar een (liefst lokale) vergister kan in beperkte mate energie worden gewonnen en kunnen nutriënten worden hergebruikt.
  • Het helofytenfilter kan ook juist wat kleiner worden uitgevoerd. In dat geval worden vooral organische stof en ziekteverwekkers verwijderd, waarna het effluent met nog relatief veel N en P als irrigatiewater in de boomteelt kan worden gebruikt.


Voorbeelden van alternatieve oplossingen