• Close window

Stowa

Hergebruik van nutriŽnten: urine als meststof

Afvalwater bevat veel waardevolle nutriënten, zoals stikstof (N) en fosfor (P). Het merendeel van de nutriënten in afvalwater is afkomstig uit urine. Door de urine apart in te zamelen, kunnen de nutriënten stikstof en fosfor goed worden hergebruikt. Omdat fosfor een eindige delfstof is, de voorraden geleidelijk aan uitgeput raken, en het als meststof essentieel is voor de landbouw, is er steeds meer maatschappelijke noodzaak om fosfor zoveel mogelijk uit het afvalwater terug te winnen.

Terugwinning en hergebruik van nutriënten is ook op de schaal van een bedrijf goed mogelijk. Door (bij voorkeur watervrije) urinoirs in het bedrijf  te plaatsen, kan een deel van de urine apart en geconcentreerd worden ingezameld. Dit is effectiever naarmate het aandeel mannen in het kantoor groter is. Met scheidingstoiletten kan vrijwel alle urine worden ingezameld, maar er zijn op dit moment geen goede scheidingstoiletten op de markt. De gescheiden ingezamelde urine komt via een aparte leiding terecht in een urineopslagtank. Na een rijpingsperiode van 6 maanden (waarin de ziektekiemen worden verwijderd) zou de urine in principe kunnen worden gebruikt als meststof in de beplanting.

De urine kan bijvoorbeeld ook in stadslandbouwprojecten als meststof worden ingezet, om algen te kweken of in een tuin of boomgaard. Om overbemesting te voorkomen dient het project wel groot genoeg te zijn. De hoeveelheid stikstof in de urine van 1 persoon is op jaarbasis genoeg om een tuin van ruim 200 m2 te bemesten.

Urine mag wel voor eigen gebruik worden ingezet, maar mag vanwege de huidige meststoffenwetgeving niet als meststof worden verhandeld of in de reguliere landbouw worden toegepast (zie de regelgeving daarvoor). Zowel in Nederland als elders in Europe is al wel ervaring opgedaan met het direct gebruik van urine als meststof.

Ook als urine apart wordt ingezameld, blijft het nodig om het zwarte en grijze water te verwerken. Dit kan met een helofytenfilter of een zelfstandige minizuivering. Een decentrale zuivering kan in dit geval kleiner worden gedimensioneerd omdat het afvalwater nu veel minder nutriënten bevat.

De extra kosten voor de noodzakelijke voorzieningen zijn relatief hoog en laten zich niet snel terugverdienen.

Effectentoetsing t.o.v. conventioneel systeem

Totale jaarlijkse kosten
-1
Volksgezondheid
0
Energie
0
Nutrienten/ grondstoffen hergebruik
+1
Gebruiksgemak bewoner
0
Milieubelasting
+1
Lees hier meer over effectentoetsing.

Ervaringen

  • Er kan gebruik worden gemaakt van bestaande technologie (urinoirs en toiletten), die in meerdere projecten in Nederland is beproefd.
  • Een pilot met het gebruik van urine als meststof is uitgevoerd in Anderen (Drenthe).
  • Het Natuurlijk huus in Heino vangt urine en fecaliën gescheiden op. De fecaliën gaan naar
    de septic tank, de urine wordt gebruikt om de fruitbomen te bemesten.
  • In Zweden is veel ervaring opgedaan met het gescheiden inzamelen van urine en het toepassen ervan in de landbouw.

Uitbreiding/aanpassing

  •  -

Voorbeelden van alternatieve oplossingen